انواع گیربکس صنعتی

در این مقاله قصد داریم تا انواع گیربکس صنعتی را به همراه بر شمردن مزایا و معیاب آنها به شما معرفی کنیم تا با آگاهی و دانش کافی بتوانید برای خرید گیربکس صنعتی اقدام بفرمایید. ابتدا با تعریف گیربکس شروع میکنیم.

گیربکس صنعتی چیست؟

جعبه دنده یا گیربکس وسیله ای است متشکل از تعدادی چرخ دنده که دو وظیفه دارد . اول انتقال نیرو از منبع نیرو به مصرف کننده نیرو ، دوم تغییر سرعت دوران و گشتاور ؛ همچنین گیربکس ها به صورت کلی به دو دسته افزاینده و کاهنده دوران تقسیم بندی میشوند.

گیربکس های کاهنده پر استفاده تر از گیربکس های افزاینده هستند.

انواع گیربکس های صنعتی

در اینجا فهرست انواع گیربکس های صنعتی را مشاهده میکنید. در ادامه به بررسی جداگانه هرکدام از آنها خواهیم پرداخت .

  • گیربکس خورشیدی
  • حلزونی
  • گیربکس هلیکال یا هم محور – شافت مستقیم
  • هلیکال مورب یا بول Bevel
  • گیربکس ایندکس یا ایستگاهی
  • دورمتغییر
  • گیربکس باری سروو موتور ها
  • آویز یا شافت موازی  parallel shaft
  • گیربکس کرانویل Crown wheel pinion یا شافت بغل
  • اکسترودر

گیربکس خورشیدی

این گیربکس ها که گیربکس های صنعتی سیاره ای نیز نامیده میشوند از جدید ترین نوع گیربکس ها میباشند که شافت خروجی آنها به صورت هم مرکز با شافت موتور قرار میگیرد. گیربکس های خورشیدی با کمترین حجم و وزن میتوانند بیشترین گشتاور را انتقال دهند. فضایی که گیربکس های خورشیدی اشغال میکنند حدود نیمی از فضایی هست که سایر نمونه ها با مشخصات یکسان اشغال میکنند.

وزن آنها نیز  بیشتر از 50 درصد نسبت به سایر گیربکس ها کاهش یافته است.

اجزای تشکیل دهنده گیربکس خورشیدی

گیربکس خورشیدی یا سیاره ای از یک چرخدنده در وسط ( خورشید) و تعدای چرخدنده در اطراف آن ( سیاره) تشکیل شده اند که نحوه قرار گیری چرخدنده ها و حرکتشان نسب تبدیل را مشخص میکند.

گیربکس خورشیدی

اچزای اصلی گیربکس خورشیدی چرخ دنده ی خورشیدی ، چرخدنده های هرزگرد(سیاره ای)  و چرخ دنده رینگی و پوسته گیربکس هستند. چرخ دنده خورشیدی در مرکز گیربکس قرار دارد و انتقال قدرت را انجام میدهد و دنده های سیاره ای نیز بین چرخدنده خورشیدی و رینگی درگیر هستند.

لازم به ذکر است که جنس پوسته گیربکس های خورشیدی قالبا از چدن می باشد.

تنوع در نصب گیربکس خورشیدی

 از ویژگی های دیگر گیربکس های سیاره ای ( خورشیدی) میتوان به تنوع نصب آنها اشاره کرد. نوع نصب آنها میتواند به صورت پایه دار ، فلنج دار ، شفت دار ، هالو و … باشد.

فاکتورهای مهم در انتخاب گیربکس خورشیدی

مواردی که باید در هنگام تهیه یک گیربکس به آنها توجه کنیم در زیر آمده است . بدیهی است که توجه به کوچکترین جزییات میتوان در بهینه سازی طرح و سیستم شما بسیار موثر باشد.

  • توان ورودی و توان خروجی
  • دور خروجی و نسبت تبدیل
  • گشتاور خروجی
  • دمای محیط
  • ضریب کار یا سرویس فاکتور

مزایای گیربکس خورشیدی

همانطور که در ابتدا اشاره شد حجم و وزن گیربکس های خورشیدی کمتر از سایر نمونه ها است. از دیگر مزایای آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

  • راندمان بالا حدود 95 %
  • دور خروجی در بازه 0.5 تا 800
  • دوام و استحکام – عمر طولانی
  • لقی بسیار کم
  • قابلیت تحمل دورهای ورودی بالا

روغن کاری گیربکس خورشیدی

روغن کاری و خنک کاری در گیربکس ها بسیار حائز اهمیت است . با کار کردن بی وقفه الکتروگیربکس حرارت در آنها بالا میرود و عدم کنترل این دما باعث از کار افتادگی دستگاه میشود به همین منظور روغن کاری و استفاده از روغن دنده صنعتی با کیفیت که دارای مواد افزودنی مناسب باشد میتواند از خوردگی دنده ها و اصطکاک و بالا رفتن حرارت در گیربکس جلوگیری به عمل آورد.

لازم به ذکر است که پس از خرید گیربکس و استفاده حدود صد ساعت باید روغن اولیه آن را تعویض نمایید. مرحل بعدی تعویض روغن پس از حدود 1000 ساعت خواهد بود.

گیربکس حلزونی

این گیربکس ها که از متداول ترین و تقریبا قدیمی ترین انواع گیربکس های صنعتی هستند به دلیل شکل ظاهری خود این چنین نام گذاری شده اند. البته بعد ها گیربکس های حلزونی به شکل مکعبی ساخته و رایج شد.

گیربکس های حلزونی عموما از ارزان ترین انواع گیربکس های صنعتی هستند.

از مشخصه های مهم گیربکس های حلزونی میتوانیم به تغییر 90 درجه ای راستای نیروی ورودی اشاره کنیم.

انتقال نیرو در گیربکس حلزونی به وسیله دو عدد چرخ دنده انجام میپذیرد که روی هم قرار گرفته اند.

چرخ دنده بالایی ( ورودی ) از جنس فولاد ساخته میشود و این درحالی است که عموما جنس چرخ دنده پایینی آلیاژی از برنز است.

شیارهای این چرخ دنده ها هم به صورت مورب و هم به صورت صاف ساخته میشوند.

نسبت تبدیل گیربکس های حلزونی از 6.4 تا 200 است که باید بر اساس نیاز طرح انتخاب شوند.

اجزای تشکیل دهنده گیربکس حلزونی

گیربکس های حلزونی  از اجزایی به صورت زیر ساخته میشوند.

  • چرخ دنده
  • ماردون فولادی
  • شافت
  • فلنج
  • محور
  • بلبرینگ
  • بدنه

جنس پوسته گیربکس حلزونی

جنس پوسته این گیربکس ها از چدن و آلومینیم بسته به نیاز و کاربری ساخته میشوند. گیربکس های تا تیپ 90 از جنس الومینیم و گیربکس های با سایز بزرگتر با بدنه چدنی تولید میشوتند

انواع گیربکس حلزونی

گیربکس های حلزونی از لحاظ شکل ظاهری به صورت گیربکس های دایره ای و یا مکعبی ساخته میشوند.

برند های مطرح گیربکس حلزونی دایره ای و مکعبی

از برند های مطرح گیربکس های حلزونی موجود در بازار به برند BONFIGLIOLI  بنفیلیولی  که به صورت دایره ای ساخته میشود و برند MOTOVARI  که مکعبی ساخته میشود میتوان اشاره کرد.

در ایران نیز گیربکس حلزونی تولید میشود که یکی از مطرح ترین های آنها گیربکس سهند است.

گیربکس حلزونی بر اساس ورودی و خروجی

  • حلزونی VF
  • حلزونی MVF
  • گیربکس FC
  • حلزونی ترکیبی FC-VF
  • گیربکس حلزونی ترکیبی FC-MVF

گیربکس شافت مستقیم یا هلیکال

به طور کلی واژه گیربکس از دو کلمه Gear به معنی چرخدنده و box به معنی جعبه تشکیل شده، پس واژه gaer box یعنی جعبه چرخدنده

هلیکال در لغت به معنای مارپیچ است. به دلیل شکل ظاهری و طراحی چرخ دنده های مورب و راستای خروجی شافت آنها ، به این نوع گیربکس های صنعتی گیربکس شافت مستقیم یا هلیکال می گویند.

این نوع گیربکس که از پرکاربرد ترین گیربکس های موجود در بازار می باشد به دلیل مورب کار شدن چرخدنده ها آن همانطور که بالا به آن اشاره کردیم نسبت به صاف کار شدن چرخدنده (گیربکس حلزونی) سطح تماس را افزایش داده که این موضوع باعث افزایش راندمان می شود.

گیربکس شافت مستقیم در صنعت کاربرد و مزایای زیادی دارند . به دلیل بازدهی بالا و تحمل فشار و تنش بالا از گیربکس های متداول و پر استفاده هستند. از دیگر مشخصه های مثبت گیربکس شافت مستقیم قیمت مناسب آن است.

دنده های هلیکالی یا مورب کار شده در گیربکس شافت مستقیم باعث میشود تا سطح تماس بین دنده ها بیشتر شده در نتیجه تحمل تنش و فشار بیشتر شده و استهلاک کمتر شود.

ویژگی های گیربکس شافت مستقیم

با توجه به توضیحات و تعریفات ذکر شده میتوان مزایا و ویژگی های گیربکس شافت مستقیم را به صورت زیر لیست کرد.

  • ساختار کم حجم و قابل استفاده در فضا های کوچک
  • لرزش کم ، صدای کم
  • انتقال گشتاور بالا
  • ورودی و خروجی هم راستا
  • طول عمر بالا
  • قابلیت نسب در حالات مختلف (عمودی و افقی)
  • توانایی کار در سرعت بالا بدون ایجاد لرزش
  • بازده بالا نسبت به انواع دیگر گیربکس
  • جنس چرخدنده ها از فولاد آبدیده

اجزای تشکیل دهنده گیربکس هلیکال

  1. بدنه (پوسته)(Shell) معمولا ازجنس چدن و یا الومینیوم می باشد
  2. سیل های آب بند
  3. بیرینگ
  4. سوپاپ هوا
  5. پینیون های ورودی و خروجی
  6. خار نگهدارنده
  7. سوپاپ هوا
  8. چرخدنده
  9. واشر
  10. شیم

راندمان گیربکس شافت مستقیم یا هلیکالی

بازدهی گیربکس شافت مستقیم عددی حدود 90 الی 95 درصد است و بعد از گیربکس خورشیدی( سیاره ای ) بالا ترین راندمان را در میان گیربکس ای صنعتی متداول دارا می باشد.

راندمان گیربکس هلیکالی از مکعبی و حلزونی بیشتر است و همین امر باعث شده تا این نوع گیربکس بیشتر مورد استقبال مصرف کنندگان قرار بگیرد.

انواع گیربکس شافت مستقیم

جعبه دنده های شافت مستقیم بسته به نوع نصب به سه دسته کلی تقسیم میشوند که بسته به نیاز و نوع نصب در محل بهره برداری میبایست انها را انتخاب کرد.

  • گیربکس شافت مستقیم فلنج دار (مناسب برای موارد عمود نسب)
  • هلیکالی پایه دار (مناسب جهت استفاده در موارد انتقالی مانند نوار نقاله ها)
  • شفت مستقیم پایه دار و فلنج دار

کاربرد گیربکس شافت مستقیم

گیربکس های شافت مستقیم با توجه به مزایا و قابلیت های ذکر شده در صنایع مختلف و کاربری های متفاوتی میتواند استفاده شود. صنایع نفت ، برش،چوب،معادن، نوارنقاله ها ، آسانسور و لیفت ، کمپرسورها، صنایع پلاستیک ف صنایع غذایی و آشامیدنی ، آب و فاضلاب ، کاشی و … برخی از کاربری های بیشمار این گیربکس در صنعت می باشند.

تعمیر و نگهداری

  1. در صورت به وجود آمدن صدا های غیر متعارف و یا لرزش می بایست بیرینگ های گیربکس چک و در صورت نیاز تعویض گردد .
  2. مشاهده نشت روغن
  3. اگر گیربکس مورد استفاده بزرگ است روغن آن باید بسته به مقدار استفاده از آن تعویض گردد.

کاربرد گیربکس هلیکال

ابتدا برای تهیه گیربکس مورد نظر باید به نکاتی توجه داشت :

  1. هزینه مورد نظر
  2. مقدار بازده گیربکس
  3. میزان گشتاور مورد نیاز
  4. سایز و اندازه

از این گیربکس ها به دلیل ویژگی ها اشاره شده در انواع صنایع استفاده میشود :

  1. آب و فاضلاب
  2. ماشین سازی
  3. صنایع تولید فلز
  4. جرثقیل ها وتاورکرین
  5. انواع بالابر
  6. صنایع کاشی سازی
  7. دارو سازی

برند های معتبر گیربکس شافت مستقیم

نام های تجاری گیربکس های شافت مستقیم محدود نیستند و در بازار گیربکس های اروپایی و ایرانی زیادی به چشم میخورند. گیربکس های SEW و VEM و BONFIGLIOLI و گیربکس ترکیه ای YILMAZ ایلماز از نمونه های معتبر اروپایی و گیربکس های هلیکالی پارس و شاکرین و شریف از نام های تجاری ایرانی در بازار هستند.

گیربکس شافت موازی یا آویز

 Parallel shaft gearbox یا گیربکس آویز یا شفت موازی به دلیل دامنه گشتاوری که دارد در صنعت کاربرد زیادی دارد.

گیربکس شفت موازی از لحاظ ساختار مشبه گیربکس ها شفت مستقیم است و تنها تفاوت آنها در موازی بودن شافت خروجی و ورودی است.

انواع گیربکس آویز

گیربکس های شافت موازی بر اساس شفت خروجی به شافت تو پر و تو خالی و بر اساس اتصالشان به گیربکس های فلنج دار ، پایه دار و نیم فلنج تقسیم بندی میشوند.

انواع گیربکس صنعتی

مزایای گیربکس شفت موازی یا آویز

این گیربکس ها به دلیل تحمل مناسب بار های محوری و شعاعی و نوع طراحی شفت ها و اشغال فضای کم ، کاربرد زیادی در صنایع دارند.

برندهای گیربکس شافت موازی یا آویز

گیربکس شافت موازی BAUER, BONFIGLIOLI, HYDROMEC ,YILMAZ ,SEW, MOTOVARIO و گیربس های ایرانی شریف ، پارس و گرجی از جمله برند های مطرح در این زمینه هستند.

گیربکس کرانویل یا شافت بغل

Crown wheel یا گیربکس های شفت بغل از لحاظ ظاهری شباهت زیادی به گیربکس های حلزونی دارند. از لحاظ کاربری مکانیکی این گیربکس ها بیشتر شبیه گیربکس های هلیکالی یا شافت مستقیم دارای چرخ دنده های هلیکالی هستند .

این امر باعث میشود تا چرخ دنده ها به صورت مورب روی هم قرار گیرند و قابلیت تحمل بار آنها زیاد میشود. به همین منظور از گیربکس های شافت بغل یا کرانویل در مواردی که بار های ضربه ای زیادی وجود دارند استفاده میشود.

از لحاظ ابعاد و فضایی که اشغال میکنند گیربکس های کرانویل کم حجم و کوچک هستند و همین امر باعث پرکاربرد شدن آنها در صنایع مختلف میشود.

نام های دیگر گیربکس کرانویل

این گیربکس ها در بازار با نام های دیگیری شناخته میشوند که در زیر لیست شده است.

  • گیربکس کرانویل پینیون
  • هلیکال بول Bevel
  • گیربکس 90 درجه
  • هالو شافت
  • گیربکس شافت از بغل

مزایای گیربکس های شافت بغل

از ویژگی های بارز گیربکس های کرانویل پینیون میتوانیم به صورت خلاصه به موارد زیر اشاره کنیم.

  • راندمان بالا
  • تحمل فشار بالا
  • ایجاد گشتاور بالا
  • دارای شافت ورودی و خروجی متفاوت
  • انتقال گشتاور با زاویه 90 درجه
  • دارای چرخ دنده هلیکالی

جنس بدنه گیربکس کرانویل

این گیربکس ها با دو جنس پوسته آلومینیمی و چدنی در بازار یافت میشوند . گیربکس های پوسته آلومینیمی برای سایز های کوچکتر این گیربکس ها استفاده میشود . و سایر سایز ها با پوسته چدنی تولید میشوند.

گیربکس روسی (قورباغه ای)

این گیربکس که از قدیمی ترین گیربکس های موجود در بازار است ابتدا از کشور روسیه وارد می شدند اما بعدا با مهندسی معکوس تولید کنندگان داخلی بومی ساز شد.

این گیربکس ها که دارای ظاهری ساده می باشند طول عمر بالایی داشته و برای کاربرد های سنگین مناسب هستند.

چرخدنده استفاده شده در گیربکس  های صنعتی روسی به صورت جناغی می باشد که این موضوع باعث تحمل گشتاور بالا و اشغال فضای کمتری می شود .

مزایا و معایب استفاده از گیربکس روسی

مزایا

– از مزایای استفاده از گیربکس روسی می توان به جایگزین کردن آن با تیپ 185 و 250 به بالای مدل حلزونی اشاره کرد، مزیت این کار بالاتر بودن طول عمر گیربکس روسی و مقرون به صرفه بودن آن نسبت به مدل حلزونی است .

– راه اندازی آسان

– قابلیت تحمل گشتاور بالا

– تعمیر و نگهداری آسان

– در دسترس بودن قطعات آن

معایب

– حجم و وزن بسیار بالا نسبت به دیگر انواع گیربکس

– لقی بین دنده ها

– به دلیل سادگی بالا برای کاربرد های خاص و پیچیده کاربردی ندارد.

انواع گیربکس های روسی (قورباغه ای)

  1. کتابی

این گیربکس ها سه محوره بوده و عدد بیان شده جلوی اسم آن فاصله مرکز شافت ورودی تا شافت خروجی آن می باشد، که انتخاب گزینه مورد نظر به کاربرد مصرف کننده بستگی دارد.

کتابی 100 – کتابی 125 – کتابی 160 – کتابی 200 – کتابی 250 – کتابی 315 – کتابی 355 – کتابی 400

  • گیربکس 4 محوره

TSTND400

TSTND500

TSTND800

TSTND100

  • گیربکس قرباغه ای طرح PM
  • گیربکس اکسترودور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

×