مقالات

5 دلیل خرابی الکتروموتور و روش های پیشگیری از آن

علت خرابی الکتروموتور

عمر مفید الکتروموتور

تمامی موتور های الکتریکی دارای عمر مفید از پیش تعیین شده ای هستند ، معمولا عمر مفید الکتروموتور ها چیزی حدود 30 الی 40 هزار ساعت است.علت خرابی الکتروموتور میتواند به مواردی مربوط باشد که در ادامه این مقاله بررسی خواهیم کرد.

هرچند این مقدار طول عمر بسته به نگهداری و مصرف مناسب است ، بدون سرویس و نگهداری مناسب و به موقع زمان خراب شدن الکتروموتور زود تر سر خواهد رسید.

پی بردن به پنج دلیل عمده و اصلی خراب شدن موتور های الکتریکی و همینطور گامهایی که میشود در کمتر کردن ریسک خرابی الکتروموتور ها برداشت میتواند شانس رسیدن الکتروموتور به حداکثر عمر مفید خود را بیشتر کند.

علت خرابی الکتروموتور

سوختگی سیم پیچی الکتروموتور یکی از شایع ترین موارد از کار افتادگی الکتروموتور است.

پنج دلیل اصلی خرابی الکتروموتور

  • اضافه بار الکتریکی یا Over Load
  • مقاومت کم  Low Resistance
  • گرمای بیش از حد Over-Heating
  • آلودگی Contamination
  • لرزش Vibration

با ما همراه باشید تا در ادامه دلایل عمده از کار افتادن یک الکتروموتور و روش های جلوگیری آنها را با هم بررسی کنیم.

اضافه بار الکتریکی  OVER LOAD

اور لود یا اضافه بار الکتریکی هنگامی اتفاق می افتد که جریان داخل سیم پیچ الکتروموتور از جریانی که برای آن طراحی شده تا بتواند ایمن و کارامد کار کند بیشتر میشود.

این اتفاق میتواند با کم بودن ولتاژ ورودی به دستگاه اتفاق بیافتد که باعث میشود تا موتور در نتیجه  تلاش برای حفظ گشتاور خود جریان بیشتری را بکشد.

همچنین این اتفاق میتواند به دلیل اتصال کوتاه هادی یا منبع ولتاژ بیش از حد باشد.

راه حل ممکن

میتوانید با نصب یک محافظ موثر در برابر جریان بیش از  حد، جریان اضافه و قطع برق را تشخیص داد و از اضافه بار الکتریکی جلوگیری کرد.

مقاومت کم و خرابی الکتروموتور

شاید شایع ترین دلیل خرابی یک الکتروموتور و احتمالا سخت ترین مشکل برای غلبه کردن بر آن مقاومت کم باشد.

مقاومت کم در نتیجه تخریب عایق سیم پیچ ها به دلیل شرایطی مانند حرارت خیلی زیاد، خوردگی یا آسیب های فیزیکی اتفاق می افتد.

علت کم شدن دور الکتروموتور

مقاومت کم باعث کم شدن فاصله هادی ها یا سیم پیچ الکتروموتور میشود که میتواند باعث نشتی و اتصال کوتاه و در نهایت خراب شدن و از کار افتادن الکتروموتور شود. داغ شدن بیش از حد سیم ها میتواند به عایق ها اسیب بزند و مقاومت سیم ها کم شود. این مورد را میتوان به عنوان یک علت کم شدن دور الکتروموتور بررسی کرد.

راه حل ممکن

عایق باید به طور منظم بررسی شود تا اگر شواهدی دال بر سایش و از بین رفتن عایق دیده شد قبل از اینکه مقاومت کم باعث خرابی الکتروموتور شود، سریعا برطرف شود.

علت نچرخیدن الکتروموتور

دلیل نچرخیدن شفت الکتروموتور میتواند از یک مشکل ساده تا یک خرابی جدی باشد. اگر موتور روشن می شود اما شفت نمیچرخد یا اصلا راه اندازی نمی شود، این موارد را بررسی کنید :

1- قطع بودن برق یا افت ولتاژ

  • فیوز سوخته است.
  • یکی از فاز ها قطع است ( در موتور سه فاز ).
  • ولتاژ کمتر از مقدار نامی است.

2- خرابی خازن (در موتورهای تک فاز)

  • موتور فقط صدای “وزوز” می دهد اما نمی چرخد.
  • با هل دادن شفت ممکن است شروع به چرخیدن کند.
  • رایج ترین علت نچرخیدن موتورهای تک فاز است.

3- گیرپاژ یا خرابی بلبرینگ

  • شفت با دست به سختی می چرخد یا اصلا نمی چرخد.
  • ممکن است صدای ساییدگی بیاید یا داغ شدن موتور مشاهده شود.

4- بار مکانیکی بیش از حد

  • پمپ،گیربکس یا دستگاه متصل به دستگاه قفل کرده است.
  • ابتدا موتور را بدون بار تست کنید.

5- سوختن سیم پیچ

  • بوی سوختگی، تغییر رنگ سیم پیچی یا عمل کردن مکرر فیوز از نشانه های آن است.
  • در این حالت معمولا موتور نیاز به تعمیر یا سیم پیچی مجدد دارد.

6- خرابی کلید گریز از مرکز در موتور های تکفاز

7- اشکال در اتصالات یا کنتاکتور

  • شل بودن سیم ها، خرابی کنتاکتور یا رله حرارتی میتواند مانع راه اندازی شود.

8- قفل شدن روتور یا برخورد روتور و استاتور

  • معمولا به دلیل ضربه ، خرابی بلبرینگ یا تاب برداشتن شفت رخ می دهد.

روش عیب یابی مرحله به مرحله

نشانه علت احتمالی راهکار پیشنهادی
موتور فقط صدای وزوز می‌دهد خرابی خازن یا کمبود ولتاژ خازن را تست یا تعویض کرده و ولتاژ ورودی را بررسی کنید.
شفت با دست نمی‌چرخد گیرپاژ بلبرینگ یا قفل شدن بار مکانیکی بلبرینگ و تجهیزات متصل به موتور را بررسی کنید.
فیوز بلافاصله قطع می‌شود اتصال کوتاه یا سوختگی سیم‌پیچ مقاومت سیم‌پیچ را اندازه‌گیری کرده و موتور را تعمیر کنید.
موتور بدون بار کار می‌کند اما با بار متوقف می‌شود اضافه‌بار یا انتخاب نادرست توان موتور بار را کاهش داده یا از موتور با توان مناسب استفاده کنید.
موتور سه‌فاز قدرت کافی ندارد قطع شدن یکی از فازها ولتاژ هر سه فاز، فیوزها و کنتاکتور را بررسی کنید.
موتور داغ می‌شود و نمی‌چرخد قفل شدن روتور یا خرابی بلبرینگ روتور، یاتاقان‌ها و هم‌محوری موتور را بررسی کنید.

گرمای بیش از حد و خرابی الکتروموتور

طبق بررسی های به عمل آمده، بالغ بر 55 درصد تخریب عایق های الکتروموتور بر اثر گرمای بیش از حد اتفاق می افتد.

گرمای بیش از حد میتواند به دلیل کیفیت نوسان برق اتفاق بیافتد ، یا دمای محیط بیش از حدل (40درجه سانتیگراد) باشد.

به ازای هر 10 درجه سانتیگراد که بر دمای محیط کار موتور اضافه میشود عمر مفید عایق های استفاده شده در آن تا حدود 50 درصد کاهش می یابد.

این امر نشان میدهد که برطرف کردن یک مورد ساده ( دمای محیط اجرایی) میتوانیم از نصف شدن عمر عایق ها جلوگیری کرده و از سوختن ناگهانی و پیشبینی نشده الکتروموتور جلوگیری کنیم.

راه حل ممکن 

خیلی حیاتی است که محیط الکتروموتور را تا جایی که برایمان مقدور است خنک نگاه داریم. اطمینان از اینکه محیط اجرایی الکتروموتور دمای خنک و معقولی دارد میتوان از سوختن و خرابی الکتروموتور جلوگیری به عمل آورد.

آلودگی و خرابی الکتروموتور

یکی دیگر از دلایل اصلی از کار افتاد یک موتور الکتریکی آلودگی گرد و غبار، خاک، مواد شیمیایی ست. عوامل خارجی که راه خود را به داخل الکتروموتور پیدا میکنند میتوانند موجب آسیب رساندن به بلبرینگ ها و توپ های داخل آنها شودند و تنظیم گردش و لرزش آنها را به هم بزنند.

ورود آلودگی و ذرات ریز به داخل گریس و روغن باعث میشود تا به مرور زمان تکه های فلز ساییده شده و به گریس اضافه شود. در نهایت این چرخه باعث سفت شدن گریس و خوردگی بیش از حد شده و بلبرینگ ها و سایر قطعات را دچار مشکل میکند.

همچنین الودگی راه یافته به داخل موتور میتواند مسیر رفت و آمد هوا و کار خنک کنندگی را دچار اختلال کند و به موتور اجازه ندهد تا دمای داخل خود را تنظیم کند.

راه حل ممکن

جلوگیری از ورود آلودگی به نظر آسان میرسد.محیط کار، ابزار ها و وسایل را تا جایی که ممکن است تمیز نگه داری کنید تا شانس ورود مواد آلوده را به داخل موتور کمتر کنید.

در هنگام ترک محل کار مطمئن باشید که موتور الکتریکی در مسیر حرکت ماشین ها و ابزار الاتی که که گرد و غبار زیادی تولید میکنند نباشد. به عنوان مثال دستگاه سنگ بری در کنار یک الکتروموتور ایده مناسبی نیست.

لرزش و خرابی الکتروموتور

این مورد میتواند الکتروموتور را از طرق مختلف دچار مشکل و اختلال کند. لرزش عموما به دلیل اینکه موتور روی سطحی تراز و مسطح و به درستی نصب نشده است اتفاق می افتد.

هرچند لرزش میتواند دلایل دیگری از داخل موتور داشته باشد، مانند شل بودن بلبرینگ ها یا خوردگی یا نا ترازی اجزای داحلی موتور.

راه حل ممکن

الکتروموتور ها باید به صورت منظم و در دوره های مختلف بررسی شنود. بررسی اینکه موتور صدای ناهنجاری میدهد یا خیر، اینکه موتور روی سطح صاف و مسطحی محکم شده است یا خیر.

اگر لرزش همچنان ادامه پیدا میکند نشانه های دیگر را از قبیل علایم سایش یا شل بودن بلبرینگ ها را بررسی کنید. اگر منبع ارتعاش قابل شناسایی نیست با یک متخصص تماس بگیرید.

در راستای ادامه این مبحث و در جهت بالا بردن طول عمر یک موتور الکتریکی میتوانید مقاله 5 نکته نگهداری الکتروموتور را از بخش مقالات ما مطالعه بفرمایید.

تعمیر و عیب یابی الکتروموتور 

در صورت نیاز به تعمیر و عیب یابی الکتروموتور های خود با کارشناسان ما در تماس باشید.

نصب اشتباه الکتروموتور

هنگامی که الکتروموتور سه فاز را با استفاده از اینورتر تک فاز به سه فاز نصب میکنید . باید الکتروموتور را به صورت مثلث ببندید. اگر به صورت ستاره نصب شود. توان الکتروموتور به طرز چشمگیری حدودا یک سوم میشود.

خرید الکتروموتور

جهت اطلاع از قیمت الکتروموتور های چینی و ایرانی و اروپایی با تیم فروش آبادگرموتور در تماس باشید.

الکتروموتور های سه فاز و تکفاز در رنج های مختف با پایه و فلنج، پوسته آلومینیمی و چدنی موجود میباشد.

یک نظر در “5 دلیل خرابی الکتروموتور و روش های پیشگیری از آن”

  1. ناصر اسدی گفت:

    با سلام
    با تشکر از مطالب مفید و کاربردی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *