خرید منبع تحت فشار ؛ راهنمای انتخاب، سایز و تنظیم فشار منبع آب
منبع تحت فشار چیست و چه کاربردی دارد ؟
مخزن انبساط بسته با نام های منبع تحت فشار و مخزن پمپ آب و منبع انبساط بسته نیز شناخته می شود. به طور کلی از مخزن تحت فشار برای ایجاد یک جریان ثابت از آب و همچنین کاهش کارکرد پمپ آب و مصرف برق استفاده می شود چرا که تعداد دفعات خاموش و روشن شدن شدن پمپ را کاهش می دهد .
همچنین کاهش استهلاک شبکه آبرسانی و مهار ضربه های مکانیکی ناشی از خاموش روشن شدن پمپ را در پی دارند. در ادامه این مطلب هر آنچه در مورد خرید منبع تحت فشار آب لازم است بدانید را خواهید خواند.
همینطور کمتر شدن سرصدای پمپ هم از دیگر مزایای استفده از مخزن انبساط بسته می باشد.به طور کلی مخزن انبساط بسته وسیله ای است که کمک حال پمپ آب است.
منبع تحت فشار
منبع تحت فشار چگونه کار می کند؟
منبع تحت فشار با ذخیره کردن مقدار مشخصی آب تحت فشار، باعث میشود پمپ آب برای هر بار مصرف کوچک، بلافاصله روشن نشود. این مخزن معمولاً از یک محفظه فلزی و یک تیوپ یا دیافراگم لاستیکی تشکیل شده است که آب را از هوای فشرده داخل مخزن جدا میکند.
هنگامی که پمپ روشن است، آب وارد تیوپ یا بخش آب مخزن میشود و هوای موجود در طرف دیگر را فشرده میکند. با افزایش فشار آب، فشار داخل مخزن نیز افزایش پیدا میکند تا زمانی که به فشار قطع پرشر سوئیچ برسد. در این مرحله، پرشر سوئیچ فرمان خاموش شدن پمپ را صادر میکند.
پس از خاموش شدن پمپ، آب ذخیرهشده در منبع تحت فشار آماده مصرف است. با باز شدن شیر آب، ابتدا آب موجود در مخزن به دلیل فشار هوای فشردهشده به سمت شبکه لولهکشی حرکت میکند. بنابراین برای مصرفهای کم، پمپ نیازی به روشن شدن ندارد.
با ادامه مصرف آب، فشار سیستم کاهش پیدا میکند. هنگامی که فشار به فشار وصل پرشر سوئیچ برسد، پرشر سوئیچ پمپ را دوباره روشن میکند. پمپ در این مرحله همزمان با تأمین آب مصرفی، منبع تحت فشار را نیز دوباره شارژ میکند.
بنابراین عملکرد منبع تحت فشار را میتوان به این شکل خلاصه کرد:
پمپ روشن → ورود آب به مخزن → فشرده شدن هوا → رسیدن به فشار قطع → خاموش شدن پمپ → مصرف آب ذخیرهشده → کاهش فشار → رسیدن به فشار وصل → روشن شدن مجدد پمپ
چرا منبع تحت فشار تعداد استارتهای پمپ را کاهش میدهد؟
اگر منبع تحت فشار وجود نداشته باشد، هر بار که مقدار کمی آب مصرف شود، پمپ ممکن است روشن شود. روشن و خاموش شدن مکرر یکی از عوامل افزایش استهلاک موتور، پمپ و تجهیزات کنترلی است.
منبع تحت فشار مقداری آب را در اختیار مصرفکننده قرار میدهد و باعث میشود پمپ برای مصرفهای کوتاه و کمحجم، بلافاصله وارد مدار نشود. به همین دلیل، انتخاب صحیح حجم مخزن میتواند به کاهش تعداد دفعات روشن و خاموش شدن پمپ و افزایش عمر تجهیزات کمک کند.
البته حجم اسمی مخزن با مقدار آبی که واقعاً بین دو بار روشن شدن پمپ در اختیار مصرفکننده قرار میگیرد یکسان نیست. این مقدار به عواملی مانند حجم مخزن، فشار پیششارژ، فشار وصل و فشار قطع پمپ بستگی دارد.
مزایای استفاده از منبع تحت فشار برای پمپ آب
- کاهش تعداد استارت پمپ
- کاهش استهلاک
- کاهش مصرف انرژی در شرایط مناسب
- کاهش ضربه های ناشی از روشن و خاموش شدن پمپ
انواع منبع تحت فشار
- منبع تحت فشار تیوپی
- مخزن تحت فشار دیافراگمی
- مخزن تحت فشار گالوانیزه
منبع تیوپی
منبع تیوپی یکی از رایجترین انواع منبع تحت فشار آب است. در این نوع مخزن، یک محفظه لاستیکی به نام تیوپ (Bladder) در داخل مخزن قرار دارد و آب وارد تیوپ میشود؛ بنابراین آب با بدنه فلزی مخزن تماس مستقیم ندارد.
منبع تیوپی چگونه کار میکند؟
در اطراف تیوپ، هوا یا گاز فشرده قرار دارد. هنگامی که پمپ آب روشن میشود، آب وارد تیوپ شده و باعث فشرده شدن هوای اطراف آن میشود. با افزایش فشار تا مقدار تنظیمشده، پمپ خاموش میشود.
وقتی شیر آب باز میشود، هوای فشرده به تیوپ فشار وارد میکند و آب ذخیرهشده را به سمت شبکه لولهکشی هدایت میکند. با کاهش فشار، پرشر سوئیچ دوباره فرمان روشن شدن پمپ را صادر میکند.
مزیت اصلی منبع تیوپی این است که آب با بدنه فلزی مخزن تماس ندارد؛ در نتیجه احتمال خوردگی داخلی مخزن کمتر میشود و در صورت آسیب دیدن تیوپ، در بسیاری از مدلها امکان تعویض آن وجود دارد.
مزایا و معایب منبع تیوپی
مزایا :
- قیمت معمولاً مناسبتر
- ساختار ساده
- تعویض تیوپ در بسیاری از مدلها امکانپذیر است
- کاهش تماس آب با بدنه فلزی
- مناسب برای بسیاری از سیستمهای آبرسانی ساختمان
معایب :
- تیوپ یک قطعه مصرفی است و ممکن است به مرور فرسوده یا پاره شود.
- فشار پیششارژ باید بهصورت دورهای بررسی شود.
- انتخاب نامناسب حجم مخزن یا تنظیم نادرست فشار میتواند باعث افزایش دفعات استارت پمپ شود.
منبع دیافراگمی چیست ؟
منبع دیافراگمی نوعی منبع تحت فشار است که داخل آن یک دیافراگم لاستیکی، آب را از هوای فشرده جدا می کند. با ورود آب به مخزن، دیافراگم جابجا شده و هوای داخل مخزن فشرده می شود. هنگام مصرف آب نیز هوای فشرده آب را با فشار وارد شبکه می کند.
این مخازن با کاهش تعداد دفعات روشن و خاموش شدن پمپ، به کاهش استهلاک پمپ و افزایش عمر تجهیزات کمک می کند.
منبع تحت فشار گالوانیزه
از انواع قدیمی تر مخازن مورد اسافده در سیستم های آب رسانی است که بدنه آن از فولاد گالوانیزه ساخته شده است. در این نوع مخزن، آب و هوای فشرده در یک فضای مشترک قرار دارند و بر خلاف منابع تیوپی و دیافراگمی، جدا کننده لاستیکی بین آب و هوا وجود ندارد.
با ورود آب توسط پمپ هوای داخل مخزن فشرده می شود و هنگام مصرف، هوای فشرده آب را به سمت شبکه لوله کشی هدایت میکند. این مخزن نیز با ذخیر آب تحت فشار، به کاهش دفعات روشن و خاموش شدن پمپ کمک می کند.
یکی از تفاوت های مهم این مخزن با منابع تیوپی و دیافراگمی، تماس مستقیم آب و هوا است که باعث میشود مدیریت و تنظیم هوای داخل مخزن اهمیت بیشتری پیدا کند.
اشکال هندسی مخزن تحت فشار
مخازن تحت فشار از لحاظ شکل ظاهری به 4 نوع در بازار تقسیم بندی میشوند.
- معمولی
- گوجه ای
- پایه دار
- درجه دار
مزیت مخزن تحت فشار پایه دار
مدل پایه دار مخزن تحت فشار برای سهولت در لوله کشی بسیار مناسب است.
مخازن تحت فشار که شکل بسیار ساده ای دارند بیشتر به رنگ آبی و قرمز در بازار وجود دارند.
نکات مهم در انتخاب مخزن تحت فشار
برای خرید منبع تحت فشار باید نکاتی را رعایت کنید که بهترین و بهینه ترین بهره وری را داشته باشد.
- ارتفاع ساختمان (در مورد استفاده در گلخانه ارتفاع شیر آب تا محل آبیاری)
- تعداد واحد ها
- متراژ واحد ها
- قطر لوله ها
منبع تحت فشار چند لیتری برای ساختمان من مناسب است ؟
منبع انبساط بسته در خانه های یک طبقه و یا دو طبقه با سایز 24 لیتری مناسب تر و شناخته شده تر می باشد.
سایز 24 لیتری ممکن است در شکل های مختلف باشد اما اندازه تیوپ همگی آن ها به یک اندازه است .
برای منازل 4 طبقه و تک واحدی سایز 50 تا 80 لیتری و برای 4 طبقه به بالا یا ساختمان های 2 واحده به بالا می بایستی موارد مهمی از جمله جنس پمپ و میزان توان مورد نیاز را بررسی کرد.
باید این نکته را مورد نظر قرار داد که برای ساختمان های بلند با تعداد واحد های زیاد باید از مخزن های بزرگ استفاده کرد زیرا پمپ استفاده شده در ساختمان از توان بالای برخوردار است که این توان بالا ممکن است به مخزن تحت فشار آسیب بزند
ظاهر منبع تحت فشار آب بسته گنجایش آن را نشان نمی دهد و باید به برچسب روی کالا نگاه کرد چون ممکن است منبع انبساط با ظاهر بزرگتر سایز کمتری نسبت به مورد کوچک تر داشته باشد.
نکته: فشار منبع تحت فشار قبل از اتصال به شبکه لوله کشی ساختمان به اندازه حداکثر 10 درصد کمتر از فشار تنظیم شده روی دستگاه Pressur Switch باشد.
فشار باد منبع تحت فشار چه باید باشد؟
فشار باد یا پیش شارژ منبع تحت فشار باید با فشار وصل پمپ (cut in) هماهنگ باشد در منابع تیوپی و دیافراگمی ، معمولا فشار پیش شارژ را حدود 2 PSI کمتر از فشار وصل پرشر سوییچ تنظیم می کنند. این اندازه گیری باید زمانی انجام شود که برق پمپ قطع شده و شار آب داخل مخزن کاملا تخلیه شده باشد .
بنابر این فشار باد برای همه منابع یک عدد ثابت نیست و باید بر اساس تنظیمات پرشر سوییچ و دستور العمل سازنده منبع تعیین شود. فشار نا مناسب میتواند باعث کاهش حجم مفید مخزن و افزایش دفعات روشن و خاموش شدن پمپ شود.
نحوه تنظیم فشار باد منبع تحت فشار
تنظیم صحیح فشار باد منبع تحت فشار برای عملکرد مناسب مخزن و کاهش دفعات روشن و خاموش شدن پمپ اهمیت زیادی دارد. برای تنظیم فشار باد، مراحل زیر را انجام دهید:
- برق پمپ را قطع کنید تا پمپ در هنگام انجام کار بهصورت ناگهانی روشن نشود.
- یکی از شیرهای آب را باز کنید تا فشار آب داخل سیستم و مخزن کاملاً تخلیه شود.
- درپوش والو (شیر سوزنی) روی منبع را باز کنید و با استفاده از یک فشارسنج، فشار هوای داخل مخزن را اندازهگیری کنید.
- فشار اندازهگیریشده را با فشار وصل پمپ مقایسه کنید. فشار پیششارژ منبع معمولاً باید حدود ۲ PSI کمتر از فشار وصل پمپ باشد.
- اگر فشار کمتر از مقدار موردنظر بود، با استفاده از تلمبه یا کمپرسور هوا، مقدار کمی هوا به مخزن اضافه کنید. اگر فشار بیش از حد بود، مقداری از هوا را تخلیه کنید.
- پس از تنظیم فشار، درپوش والو را ببندید و سیستم را دوباره راهاندازی کنید.
مثال: اگر پمپ در فشار ۳۰ PSI روشن میشود، فشار پیششارژ منبع را معمولاً روی حدود ۲۸ PSI تنظیم میکنند. برای تنظیم دقیقتر، همیشه دستورالعمل سازنده مخزن را نیز بررسی کنید.
نکته مهم: فشار باد را در حالی اندازهگیری و تنظیم کنید که آب داخل منبع تحت فشار تخلیه شده باشد؛ در غیر این صورت عدد فشارسنج، فشار واقعی پیششارژ مخزن را نشان نمیدهد.
تفاوت حجم اسمی منبع با حجم آب واقعی قابل استفاده
حجم درجشده روی منبع تحت فشار، حجم اسمی مخزن است و به این معنی نیست که تمام این حجم بهصورت آب در اختیار مصرفکننده قرار میگیرد. بخشی از فضای داخل مخزن به هوای فشرده اختصاص دارد و همین هوای فشرده، آب را هنگام مصرف به سمت شبکه لولهکشی هدایت میکند.
برای مثال، یک منبع تحت فشار ۱۰۰ لیتری الزاماً ۱۰۰ لیتر آب بین دو بار روشن شدن پمپ در اختیار مصرفکننده قرار نمیدهد. مقدار آب قابل استفاده به عواملی مانند فشار پیششارژ، فشار وصل و فشار قطع پرشر سوئیچ بستگی دارد.
بنابراین هنگام انتخاب منبع، نباید فقط به حجم اسمی آن توجه کرد. هرچه شرایط فشار سیستم و حجم مخزن مناسبتر انتخاب شوند، حجم آب قابل استفاده بیشتر شده و تعداد دفعات روشن و خاموش شدن پمپ نیز کاهش پیدا میکند.
عوامل موثر در انتخاب منبع تحت فشار
- دبی پمپ
- هد پمپ
- فشار قطع و وصل
- تعداد واحد ساختمان
- تعداد دفعات روشن شدن پمپ
علایم خرابی منبع تحت فشار
- خاموش و روشن شدن مکرر پمپ در زمان مصرف آب
- کاهش سریع فشار آب پس از خاموش شدن پمپ
- خارج شدن آب از والو هوا ( نشانه پارگی تیوپ )
- افت یا تغییر غیر عادی فشار باد منبع
- نشتی آب از بدنه یا اتصالات مخزن
- صدای غیر عادی یا ضربه هنگام خاموش و روشن شدن
روشن و خاموش شدن مکرر پمپ همیشه به معنی خرابی منبع نیست و میتواند ناشی از تنظیم نبودن فشار پیش شارژ، خرابی پرشر سوئیچ یا انتخاب نامناسب حجم مخزن نیز باشد.
چگونه بفهمیم تیوپ منبع تحت فشار خراب شده است ؟
چند نشانه میتواند نشانه خرابی یا پارگی تیوپ باشد :
- خارج شدن آب از والو هوا؛ اگر پس از تخلیه فشار آب، از والو هوا آب خارج شود، معمولا تیوپ پاره است.
- روشن و خاموش شدن مکرر پمپ حتی با تنظیم فشار صحیح
- افت سریع فشار آب پس از خاموش شدن پمپ
- عدم حفظ فشار باد منبع و کاهش سریع فشار پیش شارژ
جدول مشخصات منبع تحت فشار واتس
ابعاد و مشخصات ممکن است بسته به مدل و فشار کاری و سری تولید متفاوت باشد. پیش از خرید، مشخصات درج شده روی پلاک محصول یا کاتالوگ سازنده را بررسی کنید.
| ظرفیت منبع | قطر (cm) | ارتفاع (cm) | اتصال ورودی | فشار پیششارژ (bar) |
|---|---|---|---|---|
| 24 لیتری | 28 | 47 | 1 اینچ | 2 |
| 50 لیتری | 38 | 75 | 1 اینچ | 4 |
| 60 لیتری | 38 | 83 | 1 اینچ | 4 |
| 80 لیتری | 46 | 93 | 1 اینچ | 4 |
| 100 لیتری | 46 | 99 | 1 اینچ | 4 |
| 150 لیتری | 59 | 106 | 1 اینچ | 4 |
| 200 لیتری | 59 | 112 | 1¼ اینچ | 4 |
| 300 لیتری | 64 | 123 | 1¼ اینچ | 4 |
| 500 لیتری | 75 | 155 | 1¼ اینچ | 4 |
| 750 لیتری | 75 | 195 | 2 اینچ | 4 |
جدول مشخصات منبع تحت فاشر هاماک
ابعاد و مشخصات ممکن است بسته به مدل و فشار کاری و سری تولید متفاوت باشد. پیش از خرید، مشخصات درج شده روی پلاک محصول یا کاتالوگ سازنده را بررسی کنید.
| ظرفیت منبع | قطر (cm) | ارتفاع (cm) | اتصال ورودی | فشار پیششارژ (bar) |
|---|---|---|---|---|
| 24 لیتری | 36 | 34 | 1 اینچ | 2.5 |
| 50 لیتری عمودی | 36 | 71 | 1 اینچ | 2.5 |
| 50 لیتری افقی | 36 | 40 | 1 اینچ | 2.5 |
| 60 لیتری | 43 | 63 | 1 اینچ | 2.5 |
| 80 لیتری | 43 | 80 | 1 اینچ | 2.5 |
| 100 لیتری | 46 | 87 | 1 اینچ | 2.5 |
| 200 لیتری | 64 | 103 | 1½ اینچ | 4 |
| 300 لیتری | 64 | 132 | 1½ اینچ | 4 |
| 500 لیتری | 80 | 133 | 1½ اینچ | 4 |
بهترین برند های منبع تحت فشار
انتخاب بهترین برند منبع تحت فشار به نوع کاربرد، حجم مورد نیاز، فشار کاری و بودجه بستگی دارد. از برندهای شناختهشده در بازار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
Varem (وارم): برند ایتالیایی با سابقه طولانی در تولید مخازن تحت فشار و منبعهای دیافراگمی و تیوپی.
CIMM (چیم): برند ایتالیایی با تنوع مناسب در مخازن تحت فشار و سیستمهای آبرسانی.
Zilmet (زیلمت): برند ایتالیایی شناختهشده در زمینه مخازن تحت فشار و دیافراگمی.
Aquasystem (آکواسیستم): از برندهای شناختهشده در مخازن تحت فشار و تجهیزات آبرسانی.
Wates (واتس): از برندهای رایج در بازار ایران، بهویژه در منابع تیوپی.
Hamak (هاماک): یکی از گزینههای شناختهشده برای خرید منبع تحت فشار در بازار ایران.
در هنگام خرید، علاوه بر برند، باید به کیفیت تیوپ یا دیافراگم، فشار کاری مجاز، فشار پیششارژ، قابلیت تعویض تیوپ، جنس بدنه و خدمات پس از فروش نیز توجه کرد؛ زیرا صرفاً انتخاب یک برند معتبر، بدون انتخاب صحیح حجم و مشخصات مخزن، عملکرد مطلوب سیستم را تضمین نمیکند.
نحوه عملکرد منبع انبساط بسته
ابتدا الکتروپمپ آب را داخل تیوپ موجود در مخزن ذخیره می کند.
هنگامی که شیر آب باز می شود سوییچ فشار فرمان می دهد که پمپ راه اندازی شود بدین ترتیب جریان آب قطع نمیشود و دوباره منبع پر می شود. زمانی که منبع تحت فشار پر شود سوییچ فشار،فرمان قطع پمپ را می دهد.
گاز نیتروژن پر شده در پشت تیوپ داخل مخزن باعث میشود که آب مورد نیاز با فشار به محل مورد احتیاج انتقال یابد.
به طور کلی فشار گاز نیتروژن یا هوای پشت تیوپ منبع انبساط عددی ما بین 20 تا 45 PSI می باشد (PSI واحد فشار بر واحد سطح)
نکته: به دلیل این که بعضی اوقات نیاز به استفاده زیاد آب نداریم پس استفاده پی در پی از پمپ و منبع تحت فشار منطقی نبوده و باعث اتلاف انرژی(برق) خواهد شد، چرا که آب فشرده شده بیشتری را در اختیار مصرف کننده قرار میدهد.
هر چه حجم منبع بیشتر باشد نیاز به استارت پمپ دیرتر اتفاق می افتد. سایز مخزن پمپ آب ارتباطی با فشار آب ندارد و فشار آب بستگی به توان پمپ آب دارد.
مخزن تحت فشار پایه دار درجه دار
نگهداری از منبع انبساط بسته
داخل آب سنگریزه ها و اجرام بسیار ریزی وجود دارد که ممکن است به مرور روی عملکرد مخزن تحت فشار تاثیر منفی داشته باشد و به مرور موجب خرابی و کاهش عملکرد دستگاه شود.
از این رو میتوان از یک منبع بزرگ پلی اتیلن استفاده نمود، این منابع مانند یک حوضچه آرامش عمل کرده و و باعث می شود اجرام و سنگریزه های ته نشین شده و آب ارسالی به سمت پمپ و منبع تحت فشار آبی تمیز و کم رسوب تر باشد.
مخزن پلی اتیلن
ضمن این که استفاده از مخزن پلی اتیلن باعث آزاد شدن گاز کلر موجود در آب می شود.
نگهداری از منبع
- فشار منبع همواره چک شود.
- اگر به طبقات بالای ساختمال آب نمی رسد ممکن است فشار منبع تحت فشار کم باشد یا منبع سوراخ باشد.
- اگر مخزن تحت فشار ما از نوع درجه دار باشد که کار راحت است
- اما اگر از نوع معمولی باشد میتوان سوزن والو منبع رو فشار داد اگر آب از منبع خارج شد پس منبع سوراخ است.
- با تکان دادن مخزن تحت فشار هم میتوانیم به این نکته پی ببریم که منبع سوراخ است یا خیر چرا که اگر از وزن منبع در حالت عادی سنگین تر باشد نشان دهنده این است که منبع ما سوراخ است .
- منبع حتما تراز نصب شود تا تیوپ موجود در آن سایده نشود.
- استفاده از لرزه گیر
برند های موجود مخزن تحت فشار در بازار
منبع تحت فشار در بازار با برند های ایرانی و خارجی به فروش میرسند.
- Hamak (ایرانی ترکیه ای)
- Elin
- Tafsun (ایرانی)
- Wates (ترکیه)
- Emra
- Grundfos
- Aqua
- Varem
- Zilmet
- Cimm
برند واتس و هاماک فقط به صورت تیوپی می باشند.
با امید اینکه مطلب فوق توانسته باشد تا اطلاعات مفیدی در خصوص انتخاب مخزن مناسب برای پمپ آب در اختیارتان قرار دهد. در صورت نیاز به استعلام موجودی و قیمت خرید منبع تحت فشار آب و انواع الکتروموتور و گیربکس صنعتی و خدمات ترمز دار کردن الکتروموتورها با کارشناسان ما در تماس باشید.
سوالات متداول :
منبع تحت فشار 24 لیتری برای چند واحد مناسب است ؟
به طور دقیق نمی توان فقط بر اساس تعداد واحد تعیین کرد و باید دبی پمپ، فشار سیستم و الگوی مصرف در نظر گرفته شود.
آیا منبع بزرگتر فشار آب را بیشتر میکند ؟
خیر. حجم منبع بیشتر باعث افزایش فشار آب نمی شود؛ فشار به مشخصات پمپ، ارتفاع و افت فشار سیستم بستگی دارد.
فشار باد منبع تحت فشار چند PSI باشد؟
معمولا کمتر از 2 PSI از فشار وصل پمپ تنظیم میشود؛ البته دستور العمل سازنده باید بررسی شود.
چرا منبع تحت فشار زود به زود خالی می شود ؟
کاهش فشار باد، خرابی تیوپ، تنظیم نامناسب پرشر سوییچ یا کوچک بودن حجم منبع می تواند باعث افزایش تعداد استارت پمپ شود.
از کجا بفهمیم تیوب منبع خراب شده است ؟
اگر هنگام بررسی والو، به جای هوا آب خارج شود، معمولا نشانه خرابی یا پارگی تیوپ است.
منبع تیوپی بهتر است یا دیافراگمی ؟
هردو کاربرد مشابهی دارند و انتخاب بین آنها به کیفیت ساخت، قابلیت تعویض قطعه،حجم مخزن و شرایط سیستم بستگی دارد.