راهنمای کامل فولی صنعتی؛ انواع، کاربرد، نحوه انتخاب و نکات مهم

فولی جزیی از یک سیستم انتقال نیرو است که نیرو را از شفت الکتروموتور یا چرخ دنده به وسیله یک تسمه به عضو دیگر سیستم انتقال می دهد.

پولی چیست

فولی که آن را به نام فولی نیز میشناسیم را میتوان به صورت زیر تعریف کرد :

فولی را میتوان هم به عنوان یک وسیله که وظیفه انتقال نیرو بین دو یا چند اجزا از یک سیستم را دارا میباشد را در قالب یک وسیله مجزا که دارای شیار یا دنده میباشد نام برد که وظیفه حفظ و کنترل چرخش تسمه را انجام میدهد (این نوع انتقال از طریق اصطکاک بین زنجیر (تسمه) با فولی است.

همچنین میتوان از فولی به عنوان یک فعل یاد کرد یعنی فولی کردن وسیله تولید نیرو . به عنوان مثال  فولی کردن شفت (شافت) در انواع الکتروموتور .

پولی های چدنی در صنعت پر استفاده هستند

عوامل موثر در انتخاب فولی صنعتی

هنگام انتخاب پولی صنعتی، تنها توجه به قطر پولی کافی نیست. عواملی مانند توان الکتروموتور، سرعت دوران RPM، نوع تسمه، گشتاور مورد نیاز، جنس پولی و شرایط محیطی نیز نقش بسیار مهمی دارند. برای مثال، در محیط های صمهنی بت گردو غبار یا رطوبت بالا، استفاده از فولی های چدنی یا فولادی با کیفیت میتواند عمر سیستم انتقال قدرت را افزایش دهد. همچنین انتخاب صحیح نسبت قطر پولی محرک و متحرک، تاثیر مستقیمی بر سرعت خروجی و راندمان دستگاه خواهد داشت.

انواع فولی

1. فولی ساده
2. فولی هرزگرد
3. فولی سنکرون

فولی ساده 

یک رینگ شیار دار است که باعث میشود تسمه از موقیعت خود خارج نشود این گونه فولی ها ارزان قیمت هستند اما در دماهای بالا نمیتوانند تسمه را خوب نگه دارند و ممکن است تسمه در جای خود بلغزد.

فولی سنکرون 

پولی سنکرون دارای دندانه در محیط خود هستند و این امر باعث میشود که دور موتور اعمال شده تقریبا ثابت بماند و نیرو کمتر به هدر برود.

فولی های سنکرون یا تایمینگ همانطور که توضیح داده شد بازدهی بالایی در سیستم دارند و این خصیصه فولی سنکرون باعث میشود که تسمه باریک تری برایشان استفاده شود.

پولی های سنکرون نسبت به فولی های ساده مزیت های بیشتری دارند مثلا لغزش تسمه در دمای بالا در سیستم های با فولی سنکرون به صفر میرسد.

فولی هرز گرد 

پولی هرزگرد همانطور که از اسمشان قابل برداشت است تنها وظیفه ای که دارند این است که در سیستم باعث یکنواختی حرکات تسمه ها میشوند و انها را در داخل مسیر خود نگه میدارند.

موارد استفاده فولی

پولی ها را معمولا در مواردی استفاده می کنند که بخواهند ارتباط بین دو قسمت دستگاهی را برقرار کنند و نیرو را به عضو دیگر انتقال دهند این امر با کمک سایر اجزا مانند تسمه و پولی انجام میدهند.

یکی از موارد آشنای استفاده از فولی ها در کولر هست که نیروی نولید شده توسط موتور کولر را توسط تسمه و فولی به اجزای دیگر دستگاه انتقال می دهند.  این سیستم در موارد بسیار زیادی به چشمتان خواهد خورد به طور مثال در برخی از چرخ گوشت های صنعتی یا نیمه صنعتی و بالابر های ساختمانی و کمپرسورها نیز از سیستم انتقال نیروی فولی و تسمه استفاده میشود.

در تصویر زیر یک فولی چدنی دو تسمه بر روی شفت موتور تکفاز سه اسب نصب شده است که با استفاده از فولی کش میتوان آن را جدا کرد.

اشتباهات رایج در استفاده از فولی صنعتی

یکی از رایج ترین اشتباهات، استفاده از پولی نامتناسب با نوع تسمه یا نصب نادرست آن روی شفت است.

هم راستا نبودن پولی ها، کشش بیش از حد تسمه یا استفاده از فولی بی کیفیت، باعث افزایش لرزش و استهلاک بلبرینگ های الکتروموتور و کاهش عمر تسمه میشود.

بررسی دوره ای وضعیت فولی و تسمه، تمیز نگه داشتن شیار ها و تعویض قطعات فرسوده، هزینه های تعمیرات را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد و از توقف ناگهانی خط تولید جلوگیری میکند.

جنس فولی از چیست ؟

برای ساخت فولی ها امروزه سعی میشود از آلیاژی استفاده شود که خطر شکسته شدن آنها را کمتر کند. اما در گذشته اتفاقی که می افتاد این بود که فولی ها پس از گذشت مدتی از کار می شکستند یا ترک میخوردند.

1. 1. چدن
   2. فولاد
   3. آلومینیم
   4. پلاستیک

فولی ها معمولا به صورت خام هستند و با توجه به شفت مورد استفاده تراش داده میشوند و سوراخ میشوند.

سیستم انتقال نیروی با استفاده از فولی و تسمه یکی از قدیمی ترین سیستم های انتقال نیرو است . از این رو برای آشنایی بیشتر مخاطبان تعریف و انواع تسمه را به صورت مختصر در این مقاله جای داده ایم.

جدول مقایسه انواع پولی صنعتی و کاربرد آنها

چگونه فولی مناسب انتخاب کنیم ؟

انتخاب پولی صنعتی مناسب به عوامل مختلفی بستگی دارد و نباید تنها بر اساس قیمت انجام شود. ابتدا باید توان الکتروموتور، سرعت چرخش ، قطر شفت و نسبت انتقال مورد نیازرا مشخص کنید. سپس با توجه به شرایط کاری مانند میزان بار ، دمای محیط، رطوبت و ساعات کارکرد دستگاه ، جنس پولی مناسب را انتخاب کنید.

برای کاربری های عمومی معمولا فولی چدنی گزینه اقتصادی تری است. در حالی که برای کاربرد های سنگین با سرعت بالا ممکن است استفاده از فولی های آلومینیمی یا فولادی انتخاب بهتر باشد. همچنین توصیه میکنیم پیش از خرید از همخوانی فولی با نوع تسمه اطمینان حاصل کنید تا از لغزش تسمه و کاهش راندمان و استهلاک زودرس جلوگیری شود.

فولی و تسمه

سیستم انتقال فولی و تسمه یک سیستم رایج و قدیمی است . پس از اینکه به سوال فولی چیست پاسخ دادیم به بررسی تسمه میپردازیم.

از تسمه برای انتقال حرکت  استفاده میشود .

تسمه ها بر روی فولی قرار میگیرند.

این وسیله که بیشتر به صورت حلقه میباشد از مواد انعطاف پذیر تشکیل شده است که اتصال مکانیکی دو یا چند شافت را انجام میدهد به طور کلی وظیفه انتقال قدرت کاری هست که این وسیله انجام میدهد.

از مزایای استفاده از تسمه میتوان به ساده بودن آن و کم صدا تر بودن آن نسب تبه چرخدنده اشاره کرد .

لازم به ذکر است که تسمه ها الزاما جای چرخدنده را نمیگیرند و ممکن است در یک سیستم هم از تسمه استفاده شود هم از چرخدنده .

انواع تسمه های صنعتی (belts)

Belt در لغت به معنی کمربند و یا وسیله ای که معمولا به شکل دایره بوده شناخته میشود که در صنعت به عنوان تسمه نیز از آن یاد میشود

• تسمه های تخت 

ساده ترین نوع تسمه می باشد که بر روی پولی های محدب به کار میرود و مناسب جهت کار هادی سبک و استفاده در الکتروموتورهای توان پایین

• تسمه های گرد 

این تسمه ها ضخامت بیشتری نسبت به تسمه های تخت داشته و مواد بیشتری در ساخت آن ها استفاده شده که فولی ها لبه دار قرار میگیرند

• تسمه پروانه 

 همانطور که از نام آن ها پیداست داری سطح مقطع به صورت (V) می باشد . این تسمه ها پر کاربرد ترین تسمه در صنایع می باشند.

یکی از کاربرد شناخته شده آنها استفاده در کولرهای آبی است.

•     تسمه تایم  (timing belts)

این تسمه ها روی پولی ها شیار دار استفاده می شوند و خود این تسمه ها داری شیار هایی می باشند که روی شیار های پولی چفت شده و حرکت را انجام می دهند.

از این تسمه ها در مواردی استفاده می شود که لغزش مورد نیاز نیست. به عنوان مثال در موتور خودرو ها و موتورهای احتراقی که نیرو محرکه آن ها انواع سوخت های فسیلی می باشندمانند نفت و بنزین و گازويل و گاز

در صنعت انواع و اقسام مختلفی از فولی وجود دارد اما به صورت عمومی و کلی آنها به دسته های زیر تقسیم میشوند.

با توضیحات مختصری قصد داریم تا اشنایی نسبی با این مبحث در ذهن مخاطبان خود ایجاد کنیم.بدیهی است اطلاعات ریز تر و دقیق تر نیاز به مطالعه و جستجوی بیشتری دارد.

قطر فولی سرعت را تعیین میکند ( مهم )

همانطور که گفته شد فولی ها میتوانند به وسیله تسمه ، قدرت و سرعت ماشین ها را انتقال دهند. این امر باعث میشود تا تنوع بیشتری در کاربری های مکانیکی دستگاه ها ایجاد شود. مثلا با تغییر قطر فولی ها سرعت متفاوتی به دستگاه های دوار منتقل شود. در واقع نسبت قطر فولی ها به یکدیگر تعیین کننده نسبت سرعت است.

در تصاویر زیر دو حالت کلی با فولی های بزرگ و کوچک دستگاه ها ببینید

• حالت اول – فولی دستگاه دوار بزرگتر از فولی الکتروموتور است . اگر بخواهیم سرعت کمتری به ماشین وارد شود باید از فولی بزرگتر استفاده کنیم.

• حالت دوم _ فولی کوچکتر برای دستگاه دوار باعث افزایش سرعت میشود.

نکته : اگر پولی و تسمه به درستی هم راستا نباشند ،حتی در بهترین الکتروموتورها نیز با افزایش لرزش، افزایش مصرف انرژی و کاهش عمر بلبرینگ و موتور مواجه خواهد شد.

خرید فولی 

جهت خرید فولی و تجهیزات مورد یاز باید با دانستن اطلاعات کامل از دستگاه و سیستم خود به مراکز فروش کالاهای صنعتی مراجعه فرمایید . فولی مورد نظر خورد را باتوجه به نوع و جنس تسمه ها و سایز شفت موتور مورد نظر سفارش دهید.

برای خرید فولی باید نوع تسمه را به فروشنده اعلام کنید . بر روی تسمه های نوع آنها را می نویسند . تسمه از نوع A یا B یا C است . همچنین قطر فولی نیز از نکات با اهمیت است که در سرعت خروجی سیستم تاثیر گزار خواهد بود.

قطر فولی باید به گونه ای انتخاب شود که بعد از سوراخ کردن و تراش دادن جای شفت ،فضای کافی تا شیار فولی باقی بماند تا از شکسته شدن فولی در حین کار جلوگیری شود.

جهت خرید و سفارش الکتروموتور های سه فاز یا تکفاز به همراه فولی با ما تماس حاصل فرمایید.

فروشگاه آبادگرموتور مرجع توزیع انواع کالاهای صنعتی و کشاورزی واقع در بازار سعدی جنوبی تهران می باشد.